Vraag en antwoord: panjiri in de kraamtijd

Dit artikel bevat 669 woorden en heeft een geschatte leestijd van 4 minuten.

Welkom bij weer een nieuw artikel in onze “Vraag en Antwoord”-rubriek. In deze serie beantwoorden we vragen van studenten en geïnteresseerden over ayurveda.

De vraag:

Hoi! Ik heb een vraag. Heeft iemand ervaring met het maken van panjiri voor in de kraamtijd? Ik ben op zoek naar een goed recept. Heeft iemand hier meer info over toevallig? Ik weet alleen dat het voor herstel in de kraamtijd en ook voor tijdens borstvoeding is. Mag het ook al gegeten worden tijdens de zwangerschap en in hoeveelheden?

Het antwoord van Miriam:

Ja, panjiri (ook wel panjeeri genoemd) is een traditionele, voedzame mix die vooral in de Indiase, Pakistaanse en Surinaams-Hindoestaanse cultuur veel gebruikt wordt tijdens de kraamtijd. Het staat bekend als een “superfood” voor kraamvrouwen, omdat het helpt bij het herstel na de bevalling, de melkproductie ondersteunt en energie geeft.

Waarom is panjiri zo goed in de kraamtijd?

In ayurveda zien we de kraamtijd (sutika paricharya) als een periode waarin het lichaam extra warmte, voeding en ondersteuning nodig heeft. Na de bevalling is vata vaak verhoogd: het lichaam voelt koud, droog en kwetsbaar aan. Panjiri helpt dit te balanceren, omdat:

Het boordevol gezonde vetten, eiwitten, ijzer, calcium en verwarmende kruiden zit.
Ingrediënten zoals ghee, noten, zaden en ajwain (jowan) verwarmen het lichaam, helpen de baarmoeder te reinigen en stimuleren de melktoevoer.
Vooral de combinatie van ghee en methi (fenegriekzaad) wordt vaak ingezet om de borstvoeding te ondersteunen.

Kortom: panjiri voedt de dhatu’s (weefsels), versterkt agni (spijsverteringsvuur) en kalmeert vata – precies wat een kraamvrouw nodig heeft.

Mag je panjiri al tijdens de zwangerschap eten?

Ja, dat mag. Vooral in het derde trimester is het een goed moment om ermee te starten. Het bereidt je lichaam voor op de bevalling en het kraambed door het alvast te voeden en te verwarmen. Begin niet te vroeg (niet in het eerste trimester), omdat sommige kruiden zoals ajwain en methi een sterk verwarmend effect hebben. Luister altijd naar je eigen lichaam en overleg bij twijfel met je ayurveda-therapeut of verloskundige.

Aanbevolen hoeveelheid

2 afgestreken eetlepels per keer
Maximaal 2 keer per dag (dus maximaal 4 eetlepels per dag)

Hou het in het begin rustig aan en kijk hoe je lichaam reageert. Te veel kan bij sommige vrouwen de spijsvertering belasten, vooral als agni nog niet sterk is.

Goed recept voor panjiri (voor ongeveer 1 grote pot)

Ingrediënten:

200 g ghee (geklaarde boter)
250 g tarwebloem (of volkoren atta)
100 g suiker of jaggery (gur) – naar smaak (jaggery is traditioneler en gezonder)
50 g amandelen, fijngehakt
50 g cashewnoten, fijngehakt
50 g pistachenoten (optioneel)
4 el meloenpitten (magaz seeds)
3 el zonnebloempitten
2 el sesamzaad
2 el fenegriekzaad (methi dana) – licht geroosterd en gemalen
1 el ajwain (jowan)
1 tl gemberpoeder (sonth)
½ tl kardemompoeder
50 g gedroogde kokosrasp (optioneel)
Een snufje nootmuskaat

Bereiding:

Verhit de ghee in een grote pan op middelhoog vuur.
Voeg de tarwebloem toe en roer constant op laag vuur tot de bloem mooi goudbruin kleurt en een lekkere nootachtige geur afgeeft (dit duurt ongeveer 15-20 minuten). Goed opletten dat het niet aanbrandt!
Voeg de ajwain, gemalen methi, gemberpoeder, kardemom en nootmuskaat toe en roer nog 1-2 minuten mee.
Voeg alle noten, zaden en kokos toe. Roer goed door en bak nog 5 minuten mee.
Haal de pan van het vuur en laat het mengsel iets afkoelen (niet helemaal koud laten worden).
Voeg de suiker of verkruimelde jaggery toe en meng alles goed door elkaar tot de suiker goed is opgenomen.
Laat helemaal afkoelen en bewaar in een luchtdichte pot. Op kamertemperatuur is het enkele weken houdbaar.

Tip: sommige vrouwen maken het nog voedzamer door er gedroogde dadels of rozijnen door te mengen. Je kunt het als tussendoortje eten, door yoghurt roeren of gewoon met een lepeltje nemen.

Heb jij een vraag over ayurveda die je graag behandeld ziet worden? Vul dan het formulier onderaan dit artikel in, en wie weet behandelen we jouw vraag in een van de volgende artikelen!