Dit artikel bevat 979 woorden en heeft een geschatte leestijd van ongeveer 5 minuten.
Alweer een artikel in de reeks bijdragen van (oud-)studenten van Ayurdaay en auteurs die (in)direct met Ayurdaay verbonden zijn. Dit stuk is geschreven door Mirjam Wagenaar.
Een kind dat nog niet kan lezen, kijkt naar een bladzijde en ziet zwarte vormen. Zodra het leert lezen, blijken die vormen woorden te zijn. De woorden worden zinnen. Zinnen worden verhalen.
Zo kunnen we ook naar de natuur kijken.
De maan beïnvloedt de getijden van de zee. Een zalm zwemt kilometers terug naar de rivier waarin hij geboren werd. Een eikel groeit uit tot een boom die honderden jaren oud kan worden. Een wond geneest zonder enige instructie. Uit één enkele bevruchte cel ontstaat een lichaam met een hart, longen, ogen, botten en miljarden andere cellen, ieder op het juiste moment en op de juiste plaats.
De expressie van het leven is een kunst. Hoe langer je kijkt, hoe duidelijker het wordt dat het leven geen verzameling losse gebeurtenissen is. Alles staat in relatie tot iets anders.
Wie leert lezen, ontdekt steeds meer. Van losse woorden naar zinnen. Uiteindelijk zie je verbanden, nuances en betekenissen die eerder onzichtbaar waren. De letters waren er al. Alleen je begrip ervan verandert.
Dit gebeurt ook wanneer je je verdiept in Ayurveda.
Leren kijken
Na dagen van regen verandert het bos.
De aarde houdt meer water vast. Mos kleurt groener. Paddenstoelen verschijnen. De beek stroomt voller. De lucht is vochtiger.
Ook mensen merken dat de omstandigheden veranderd zijn. Sommigen worden verkouden. Anderen voelen zich loom of zwaar.
Wat buiten ons verandert, werkt door in ons. We ademen dezelfde lucht en leven onder dezelfde hemel. We zijn geen afgesloten systemen, maar voortdurend in wisselwerking met onze omgeving.
Wanneer kou en vocht toenemen, denken we automatisch aan warmte en droogte. Een warme maaltijd. Droge kleding na een regenbui. Een kop gemberthee. We reageren op wat er op dat moment gebeurt.
Het lichaam leest mee
Een beek hoeft niet te leren stromen. Leg een boomstam dwars over het water en de stroming verandert vanzelf. Bladeren hopen zich op. Er vormt zich slib. Het water zoekt een andere weg. Haal de boomstam weg en de beek kan weer vrij stromen.
Het lichaam kent net zulke stromingen. Bloed beweegt. Voeding wordt opgenomen. Afvalstoffen worden afgevoerd. Weefsels vernieuwen zich. Een wond geneest.
Rond vier uur in de middag verlangen veel mensen naar koffie of iets zoets. Na een zware maaltijd laat op de avond word je misschien wakker met een zwaar hoofd en een trage stoelgang. In de winter verlang je vanzelf naar ander voedsel dan midden in de zomer. Tijdens de menstruatie verandert niet alleen de baarmoeder. Ook energie, eetlust, slaap en stemming kunnen veranderen.
Wanneer je zulke ervaringen los van elkaar bekijkt, lijken ze willekeurig. Zodra je de patronen begint te herkennen, ontstaat er samenhang. Regen wordt meer dan regen. Honger wordt meer dan honger. Vermoeidheid wordt meer dan vermoeidheid. De taal wordt steeds beter leesbaar.
Het juiste op het juiste moment
In de winter ben je blij met je dikke winterjas. In juli krijg je het al benauwd als je eraan denkt. De jas is hetzelfde gebleven. De omstandigheden niet.
Hetzelfde geldt voor voedsel. Een stamppot voelt op een koude winteravond anders dan op een hete zomermiddag.
Daarom bestaat er binnen de Ayurveda geen lijst met voedingsmiddelen die voor iedereen altijd gezond zijn. Dezelfde maaltijd kan op het ene moment voedend zijn en op een ander moment belastend. We kijken naar het seizoen, het tijdstip van de dag, je leeftijd, je activiteit en de toestand van je lichaam.
Een vraag als “Zijn mango’s gezond?” heeft daarom geen eenvoudig antwoord. Een interessantere vraag is: “Wanneer zijn mango’s passend?” Of: “Voor wie?” “In welke hoeveelheid?” “Op welk moment van het jaar?”
De aandacht verschuift van het losse voedingsmiddel naar de relatie tussen mens, voeding, tijd en omgeving.
Leven in relatie
Van daaruit gaat Ayurveda verder dan de vraag wat we eten of hoe we ons gedragen. Het gaat ook over onze verhouding tot de grotere ritmes waarvan we deel uitmaken.
Een vogel vecht niet tegen de herfst. Hij vertrekt wanneer het moment daar is. De zee verzet zich niet tegen de maan. Een boom draagt geen bloesem in december. Overal in de natuur zie je hetzelfde terug. Leven beweegt mee.
Dit is wat Ayurveda ons ook meegeeft: een gevoel voor waar we ons bevinden binnen het grotere geheel. Welk seizoen vraagt nu om aandacht? Wat vraagt dit moment van de dag? Hoe verandert ons lichaam met de jaren, tijdens de menstruatiecyclus, of na een periode van ziekte? Welke eigenschappen zijn op dit moment te veel aanwezig, en welke te weinig?
De omstandigheden veranderen en het leven reageert.
De taal was er al
Bij het leren lezen ontdek je niet iedere dag weer nieuwe letters. Je leert steeds vloeiender herkennen wat er altijd al stond.
Hetzelfde geldt voor de wereld om ons heen. De regen, de seizoenen, de getijden, honger, slaap, herstel en veroudering waren er altijd al. Ayurveda geeft ons de wijsheid om die taal te leren verstaan.
En dat is uiteindelijk wat Ayurvedische kennis doet. De verwondering in het leven verdiepen.
Wil je Ayurveda écht in je leven brengen?
Je hebt net gelezen over Ayurveda en merkt misschien dat het meer is dan alleen interessante tips. Misschien wil je het dieper begrijpen, zelf toepassen en stap voor stap ervaren hoe het werkt.
Bij Ayurdaay kun je als complete beginner starten. Module 1 (Basis van Ayurveda) is speciaal zo opgebouwd dat je nagenoeg niets hoeft te weten. Je leert de fundamenten op een praktische, nuchtere en persoonlijke manier – in kleine groepen, met veel oefening en begeleiding.
Geen zweverigheid, wel concrete kennis die je meteen in je dagelijks leven kunt gebruiken.
→ Bekijk de opleiding tot Ayurveda-therapeut
Liever eerst even vrijblijvend kennismaken? → Meld je aan voor een gratis Q&A-sessie
